Hassas cilt bakımı yaparken cildinizi tahriş etmeden temizleyin, nemlendirin ve güneşten koruyun. Parfümsüz ürünler seçin, az sayıda ürün kullanın ve yeni ürünleri önce küçük bir alanda deneyin. Kalıcı kızarıklık, tekrarlayan yanma veya döküntü varsa yalnızca kozmetik ürün değiştirerek çözüm aramak yerine dermatoloğa başvurun.
Cildinizin hassas olduğunu nasıl anlarsınız?
Yıkama sonrasında belirgin gerginlik, ürün sürünce batma, kolay kızarma ve tekrarlayan pullanma cilt hassasiyetinin belirtileri olabilir. Bazı kişilerde görünür kızarıklık olmadan da yanma hissi oluşur. Hangi ürünü kullandıktan sonra, ne kadar sürede ve ne sıklıkla belirti yaşadığınızı not edin. Bu notlar, bakımınızı sadeleştirirken hangi ürünleri bırakacağınıza karar vermenizi kolaylaştırır.
Hassasiyet yalnızca kuru ciltlerde görülmez; yağlı veya akneye eğilimli bir cilt de tahriş olabilir. Cildin yüzeyinde nemi tutan ve cildi dış etkenlere karşı koruyan tabakaya cilt bariyeri denir. Sık yıkama, sert temizleyiciler ve art arda kullanılan soyucu ürünler bu tabakaya zarar verebilir.
Her kızarıklığı cilt hassasiyetine bağlamayın. Rozasea, egzama ve temas alerjisi benzer şikâyetlere yol açabilir; bunları evde ürün deneyerek birbirinden ayıramazsınız. Özellikle daha önce sorunsuz kullandığınız ürünler birden rahatsızlık vermeye başladıysa ve şikâyetleriniz sürüyorsa muayene olun.
Hassas cilt için bakım ürünü nasıl seçilir?
Alışverişte ambalajdaki vaatlerden önce ürünün ne işe yaradığına ve içeriğine bakın. “Doğal”, “organik” veya “hipoalerjenik” ifadesi, ürünün sizde kesinlikle tahriş ya da alerji yapmayacağını göstermez. Bitki özleri ve uçucu yağlar da hassas ciltte sorun yaratabilir.
- Sabun içermeyen, kolay durulanan ve yıkama sonrasında gerginlik bırakmayan bir temizleyici seçin. Bol köpürmeyi iyi temizlediğinin göstergesi saymayın.
- Nemlendirici seçerken gliserin ve seramid gibi nemi tutmaya veya cilt bariyerini desteklemeye yardımcı içerikler arayın. Cildiniz kuruysa krem, yağlanmaya eğilimliyse daha hafif bir losyon tercih edebilirsiniz.
- Parfümsüz ürünleri tercih edin. “Kokusuz” ifadesi her zaman ürünün parfüm içermediği anlamına gelmez; içerik listesindeki “parfum” ve “fragrance” ifadelerini kontrol edin.
- Bakım rutininizi oluştururken tanecikli peelinglerden, sert yüz fırçalarından ve yoğun kokulu uçucu yağlardan kaçının.
- Alkol içeren her ürünü aynı şekilde değerlendirmeyin. Etanol gibi alkoller, kremlerde yumuşatıcı olarak kullanılan setil ve stearil alkol gibi yağ alkollerinden farklıdır.
Bir ürünün içerik listesinin kısa olması tek başına yeterli değildir. Bildiğiniz bir alerjiniz varsa ilgili maddeden kaçının. Daha önce alerji yaşamamış olsanız da her yeni ürüne cildinizin nasıl tepki verdiğini ayrı ayrı gözlemleyin. “Hassas ciltler için” etiketi bu denemenin yerini tutmaz.
Yeni bir cilt bakım ürünü nasıl denenir?
Yeni ürünü doğrudan yüzünüzün tamamına sürmeyin. Amerikan Dermatoloji Akademisi, ürünü kolun iç kısmı gibi küçük bir bölgede, normalde kullanacağınız miktarda, günde iki kez 7-10 gün boyunca denemeyi önerir. Durulanan ürünlerde ambalajdaki bekletme ve durulama talimatlarına uyun.
Denediğiniz bölgede kızarıklık, kaşıntı veya şişlik oluşursa ürünü yıkayarak çıkarın ve kullanmayı bırakın. Evde yaptığınız bu deneme, dermatoloğun uyguladığı alerji yama testiyle aynı değildir; yüzünüzde hiç reaksiyon olmayacağını da garanti etmez. Daha önce ciddi reaksiyon yaşadığınız bir ürünü tekrar denemeyin.
Bakımınıza her seferinde tek ürün ekleyin ve diğer ürünlerinizi değiştirmeyin. Böylece rahatsızlık yaşarsanız olası nedeni daha kolay fark edersiniz. Birkaç yeni serumu aynı gün kullanmaya başlamak, hangi ürünün sorun çıkardığını anlamanızı zorlaştırır.
Hassas cilt bakım rutini nasıl olmalı?
Başlangıç için temizleyici, nemlendirici ve gündüz kullanacağınız bir güneş koruyucu yeterlidir. Tonik, esans, maske ve serum kullanmak zorunda değilsiniz. Cildinizde rahatsızlık yoksa ve belirli bir ihtiyacınız varsa ek ürün kullanmayı düşünebilirsiniz; daha fazla ürün kullanmayı daha iyi bakım yapmakla bir tutmayın.
- Sabah yüzünüzü ılık suyla nazikçe temizleyin. Gece kullandığınız ürünlerden kalıntı veya belirgin yağlanma varsa nazik bir temizleyici kullanın; yüzünüzü gereksiz yere tekrar tekrar yıkamayın.
- Yüzünüzü havluyla ovalamadan, hafifçe dokunarak kurulayın. Cildiniz hafif nemliyken nemlendiricinizi sürün; göz kapaklarınıza yalnızca o bölgeye uygun ürün uygulayın.
- Gündüz bakımınızı güneş koruyucuyla tamamlayın. Makyaj yapacaksanız koruyucunun cildinize yerleşmesini bekleyin ve ardından makyajınızı bastırmadan uygulayın.
- Akşam makyajınızı ve güneş koruyucunuzu nazikçe çıkarın. Tek temizleme yeterliyse sırf alışkanlıktan iki aşamalı temizlik yapmayın.
- Temizlik sonrasında nemlendiricinizi sürün. Cildinizde yanma veya gerginlik hissediyorsanız o akşam soyucu ürün, maske ya da yeni bir serum kullanmayın.
Miseller su kullanıyorsanız pamukla aynı bölgeyi defalarca ovalamayın. Ürün kalıntısı batma yapıyorsa yüzünüzü durulayın veya cildinizi rahatsız etmeyen, suyla durulanan bir temizleyiciye geçin. Çok sıcak su tahrişi artırabilir; kese ve temizleme fırçası da sürtünmeye bağlı tahrişe yol açabilir.
Hassas cilt için güneş kremi nasıl seçilir?
Geniş spektrumlu, SPF 30 veya üzeri bir güneş koruyucu seçin. Geniş spektrum ifadesi, ürünün UVA ve UVB ışınlarına karşı koruduğunu belirtir. Amerikan Dermatoloji Akademisi, dışarıdayken koruyucuyu yaklaşık iki saatte bir ve yüzme veya terleme sonrasında yeniden uygulamayı önerir. Ambalajdaki miktar ve kullanım talimatlarına uyun.
Güneş kremleri batma yapıyorsa çinko oksit veya titanyum dioksit içeren parfümsüz bir ürün deneyebilirsiniz. Mineral filtreli olması, ürünün herkeste sorunsuz olacağı anlamına gelmez; diğer içerikler de cildinizin tepkisini etkiler. Göz çevrenizde yanma hissediyorsanız ürünü gözünüze kaçırmamaya dikkat edin ve o bölgeye uygun başka bir ürün seçin.
Cilt hassasiyeti için ne zaman doktora başvurmalısınız?
Peeling asitleri ve retinoidler hassas ciltte tahrişe yol açabilir. Kullanmanız gerekiyorsa hepsine aynı anda başlamayın; ürünün kullanım talimatlarına uyun ve daha önce yaşadığınız hassasiyet sorunlarını dermatoloğunuza anlatın. Yanma hissini ürünün işe yaradığının işareti saymayın.
Profesyonel bakım öncesinde kullandığınız ürünleri, reçeteli tedavileri, bildiğiniz alerjilerinizi ve daha önce yaşadığınız reaksiyonları işlemi yapacak uzmana bildirin. Cildinizde kızarıklık, çatlak, yara veya belirgin yanma varken kimyasal peeling, mikrodermabrazyon ve ağda gibi tahrişi artırabilecek işlemleri erteleyin. İşlem yaptırmak için reçeteli tedavinizi kendi kararınızla kesmeyin.
Bir ürün rahatsızlık verirse kullanmayı bırakın, cildinizi ılık suyla nazikçe durulayın ve yeni ürün denemeyin. Daha önce rahatlıkla kullandığınız sade içerikli bir nemlendiriciyle yetinin; limon, karbonat veya uçucu yağ sürmeyin. Şikâyetleriniz azalmıyorsa, daha geniş bir alana yayılıyorsa ya da tekrarlıyorsa dermatoloğa başvurun.
Nefes darlığı veya dilde şişme olursa cilt bakımıyla geçmesini beklemeyin; 112’yi arayarak acil yardım isteyin. Cildinizde yaygın kabarcıklar veya şiddetli ağrı varsa ya da gözünüzde belirgin bir sorun gelişirse gecikmeden tıbbi yardım alın.
Kaynaklar
- Amerikan Dermatoloji Akademisi (aad.org)